1. Home
  2. Sleutelmomenten
  3. Belastingen
  4. Belastingaangifte
  5. Gids
  6. Vak V

Vak V: Pensioenen

Vak V van uw aangifte omvat de pensioenen.

Andere dan onder 2 en 3 bedoelde pensioenen

Vak V van uw aangifte omvat de pensioenen.

Vermeld hier alle belastbare pensioenen, renten en bepaalde kapitalen en afkoopwaarden. Het is belangrijk dat u de juiste rubrieken/codes invult (op basis van de codes die vermeld zijn op de pensioenfiche 281.11), zodat de belastingvermindering voor pensioenen juist kan worden berekend.

We overlopen een aantal aan te geven pensioenen:

Gezamenlijk belastbaar   (*)

  • A.1. a) en b) Wettelijke pensioenen verkregen vanaf de wettelijke pensioenleeftijd (code 228 van de pensioenfiche 281.11)
  • A.1. d) Overlevingspensioenen en overgangsuitkeringen (code 229 van de pensioenfiche 281.11) Deze rubriek is aangevuld met de omschrijving ‘overgangsuitkeringen’. Voor weduwen en weduwenaars jonger dan 45 jaar vangt de overgangsuitkering tijdelijk het financieel verlies op dat samenhangt met het overlijden van de partner. De overgangsuitkering wordt fiscaal behandeld zoals het overlevingspensioen.
  • A.1. f) Andere pensioenen, renten (uitgezonderd omzettingsrenten) en als zodanig geldende kapitalen en afkoopwaarden enz. die gezamenlijk belastbaar zijn (code 211 van de pensioenfiche 281.11 of fiche vervangingsinkomsten 281.14)

Afzonderlijk belastbare achterstallen   (**)

  • A.1.c) Achterstallen van pensioenen verkregen vanaf de wettelijke pensioenleeftijd (code 230 van de pensioenfiche 281.11)
  • A.1.e) Achterstallen van overlevingspensioenen (code 231 van de pensioenfiche 281.11)
  • A.1.h) Achterstallen van onder f bedoelde pensioenen, renten enz. (code 212 van de pensioenfiche 281.11 of fiche vervangingsinkomsten 281.14)

Voor de juiste vermelding in de aangifte verwijzen we naar de fiscale fiche die door de schuldenaar van de inkomsten is opgemaakt.

Vak V.A.1.i. Kapitalen en afkoopwaarden die afzonderlijk belastbaar zijn

De afzonderlijke belasting (aan 10%, 16,5%, 18%, 20% en/of 33%) is in principe enkel van toepassing als dit in uw voordeel is.

Deze rubriek heeft onder meer betrekking op kapitalen en afkoopwaarden van aanvullende pensioenen tweede pijler (groepsverzekering, pensioenfonds, individuele pensioentoezeggingen via externe verzekering en interne pensioenbeloften) en derde pijler (pensioensparen en individuele levensverzekeringen). De volgende tarieven zijn in principe van toepassing:

Aanvullende pensioenen tweede pijler
  • De winstdeelname die samen met het kapitaal wordt uitgekeerd, is niet belastbaar.
  • Voor het gedeelte van het aanvullend pensioenkapitaal of de afkoopwaarde van een groepsverzekering, pensioenfonds of extern verzekerde individuele pensioentoezegging (afgekort IPT), gefinancierd met werkgeversbijdragen of bijdragen van de onderneming, is het volgende belastingtarief van toepassing in functie van de feitelijke omstandigheden bij de uitkering – op voorwaarde dat er geen voorschot op prestaties werd verleend voor bepaalde 'onroerend goed'-verrichtingen aan de enige woning, of geen gedeelte van het kapitaal heeft gediend om een lening voor die woning te waarborgen of om een hypothecair krediet weder samen te stellen).

  •  Feitelijke omstandigheid bij uitkeringTarief personenbelastingCode
    Op de leeftijd van 60 jaar (zonder wettelijke pensionering)20%x245
    Op de leeftijd van 61 jaar (zonder wettelijke pensionering)18%x253
    Vanaf de leeftijd van 62 jaar (zonder wettelijke pensionering)16,50%x214
    Vervroegde wettelijke pensionering (vóór de leeftijd van 65 jaar)16,50%x214
    Ten vroegste n.a.v. de wettelijke pensionering op 65 jaar – maar niet effectief beroepsmatig actief gebleven16,50%x214
    Ten vroegste n.a.v. de wettelijke pensionering en mits hij effectief beroepsmatig actief gebleven is tot de leeftijd van 65 jaar10,00%x215

  • Voor het gedeelte van het aanvullend pensioenkapitaal of de afkoopwaarde van een groepsverzekering, pensioenfonds of IPT, gefinancierd met eigen bijdragen, die door de werkgever of onderneming werden ingehouden – voor zover geen 'onroerend goed'-verrichtingen zoals hoger vermeld.

     Feitelijke omstandighedentarief personenbelastingTarief personenbelastingCode
    A. Gefinancierd met eigen bijdragen ingehouden vóór 1 januari 1993  
     uitgekeerd vanaf de leeftijd van 60 jaar (zonder wettelijke pensionering)16,50%x214
     uitgekeerd vanaf naar aanleiding van de (vervroegde) wettelijke pensionering vóór de leeftijd van 60 jaar16,50%x214
    B. Gefinancierd met eigen bijdragen ingehouden vanaf 1 januari 1993 
     uitgekeerd vóór de leeftijd van  60 jaar – indien niet naar aanleiding van de  (vervroegde) wettelijke pensionering33%x213
     uitgekeerd vanaf de leeftijd van 60 jaa (zonder wettelijke pensionering)10%x215
     uitgekeerd naar aanleiding van de (vervroegde) wettelijke pensionering  vóór de leeftijd van 60 jaar10 %x215

  • Gratis pensioenkapitalen (door de werkgever of onderneming uitgekeerd, zonder dat ze met voorafgaande stortingen zijn gevormd) (behoudens overgangsregelingen).

     Feitelijke omstandigheid bij uitkeringTarief personenbelastingCode
    Uitkering aan zelfstandige bedrijfsleiders ten vroegste naar aanleiding van zijn wettelijke pensionering vanaf de leeftijd van 60 jaar16,50%x214
    Uitkering aan andere begunstigde ten vroegste naar aanleiding van zijn wettelijke pensionering vanaf de leeftijd van 60 jaar33%x213
Aanvullende pensioenen derde pijler (voorbeelden volgens de fiscale wetgeving voor niet-beleende verzekeringscontracten die bij leven werden uitgekeerd, op voorwaarde dat minstens één premie aanleiding heeft gegeven tot belastingvermindering):
  • kapitalen en afkoopwaarden van individuele levensverzekeringen die in 2015 zijn betaald of toegekend vóór u de leeftijd van 60 jaar hebt bereikt en vroeger dan (i) het normaal verstrijken van het contract of (ii) één van de 5 jaren voorafgaand aan het normaal verstrijken van het contract – in de mate dat ze gevormd zijn door premies betaald vóór 1992: progressief belastbaar (code 1211/2211)
  • kapitalen en afkoopwaarden van individuele levensverzekeringen die in 2015 zijn betaald of toegekend vóór u de leeftijd van 60 jaar hebt bereikt en vroeger dan (i) het normaal verstrijken van het contract of (ii) één van de 5 jaren voorafgaand aan het normaal verstrijken van het contract – in de mate dat ze gevormd zijn door premies betaald vanaf 1-01-1992: aan 33% belastbaar (code 1213/2213)
  • kapitalen en afkoopwaarden van individuele levensverzekeringen die in 2015 zijn betaald of toegekend vóór u de leeftijd van 60 jaar hebt bereikt en ten vroegste (i) bij het normaal verstrijken van het contract of (ii) één van de 5 jaren voorafgaand aan het normaal verstrijken van het contract – in de mate dat ze gevormd zijn door premies betaald vóór 1993: aan 16,5% belastbaar (code 1214/2214)
  • kapitalen en afkoopwaarden van individuele levensverzekeringen die in 2015 zijn betaald of toegekend vóór u de leeftijd van 60 jaar hebt bereikt en ten vroegste (i) bij het normaal verstrijken van het contract of (ii) één van de 5 jaren voorafgaand aan het normaal verstrijken van het contract – in de mate dat ze gevormd zijn door premies betaald vanaf 1-01-1993: aan 10% belastbaar (code 1215/2215)

De in 2012 ingehouden anticipatieve taks van 6,5% op levensverzekeringen van vóór 1-01-1993 kan zoals een ingehouden bedrijfsvoorheffing worden verrekend met de verschuldigde personenbelasting.


Voor de juiste rubrieken verwijzen we naar de fiscale fiche 281.11.

Vak V.A.1.j. Omzettingsrenten van kapitalen en afkoopwaarden

Deze rubriek heeft betrekking op:

  • kapitalen en afkoopwaarden die zijn toegekend door de wettelijke regeling van het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen
  • pensioenkapitalen van RIZIV-polissen die door pensioenfondsen zijn gestort aan geneesheren, tandartsen, kinesisten en apothekers
  • kapitalen die gelden als gehele of gedeeltelijke schadeloosstelling voor een bestendige derving van beroepsinkomsten
  • kapitalen en afkoopwaarden van individuele levensverzekeringen voor zover ze dienen om een hypothecaire lening te waarborgen of weder samen te stellen

Deze kapitalen en afkoopwaarden worden via het systeem van de omzettingsrente belast, op voorwaarde dat ze zijn uitgekeerd op de normale vervaldatum van het contract, binnen de 5 jaar vóór die normale vervaldatum of bij het overlijden van de verzekerde (afhankelijk van de feitelijke omstandigheden kan dit voordelig zijn).

De begunstigde moet elk jaar een fictieve omzettingsrente van het ontvangen kapitaal aangeven. Die rente hangt af van zijn leeftijd op het moment van de uitbetaling van het kapitaal.

 Leeftijd verkrijger bij uitbetaling Gebruikt percentage voor de fictieve omzettingsrente Duurtijd van aangifte
  40 of minder 1,00% 13
  41-45 1,50% 13
  46-50 2,00% 13
  51-55 2,50% 13
  56-58 3,00% 13
  59-60 3,50% 13
  61-62 4,00% 13
  63-64 4,50% 13
  65 of meer 5,00% 10

De rente moet dus worden aangegeven gedurende:

  • 10 jaar indien de begunstigde 65 jaar of ouder was op het ogenblik van de toewijzing van het kapitaal. In dit geval bedraagt het omzettingspercentage 5%.
  • 13 jaar in de andere gevallen. In dit geval zal het omzettingspercentage tussen 1 en 4,5% bedragen.

Fiche

In principe krijgt u maar eenmaal een pensioenfiche 281.11 of een fiche vervangingsinkomsten 281.14 naar aanleiding van de uitkering van het kapitaal of de afkoopwaarde die u als omzettingsrente moet aangeven. Op basis van die fiche moet u de omzettingsrente gedurende 10 of 13 jaar aangeven in uw aangifte personenbelasting.

Bedrijfsvoorheffing

Voor in 2015 ontvangen kapitalen en afkoopwaarden moet u in de belastingaangifte naast code 1225/2225 ook de bedrijfsvoorheffing vermelden die op fiche 281.11 of de fiche vervangingsinkomsten 281.14 is vermeld naast code 225.

Hebt u het kapitaal of de afkoopwaarde vóór het jaar 2015 ontvangen, dan mag u niet de bedrijfsvoorheffing overnemen die bij de code 225 staat van de fiscale fiche die u in een vorig inkomstenjaar is uitgereikt.

Vak V.A.3 Inkomsten uit pensioensparen

Vermeld hier de bedragen op de inkomstenfiche 281.15, als u dergelijke fiche hebt gekregen in 2015. Deze fiche bevat de belastbare sommen die u ontvangen hebt vóór uw 60e verjaardag en dit in het kader van een gedeeltelijke of volledige afkoop van uw pensioenspaarrekening of -verzekering waarvoor de stortingen recht gaven op een belastingvermindering.

Vermeld deze bedragen in de respectieve codes waar sprake is van belasting aan de volgende aanslagvoeten:

  • belastbaar tegen marginale aanslagvoet (gezamenlijk belastbaar): in code 1219 of 2219 vermeldt u de spaarsom die is uitbetaald, maar waarbij niet voldaan is aan de voorwaarden voor een gunstige fiscale regeling en in de mate dat deze spaarsom gevormd is door premies gestort vóór 1-01-1992
  • belastbaar tegen 33%: in code 1220 of 2220 vermeldt u de spaarsom die is uitbetaald vóór de normale omstandigheden (zie volgende paragraaf) en die gevormd werd door premies gestort vanaf 1-01-1992
  • belastbaar tegen 16,5%: in code 1221 of 2221 vermeldt u de spaarsom die is uitbetaald op de wettelijk toegestane vervaldatum (de normale datum van het pensioen of van het vervroegde pensioen, in de loop van één van de 5 daaraan voorafgaande jaren, op de leeftijd van 65 jaar, op de datum van de ingang van het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (vroegere benaming: brugpensioen) of bij het overlijden van de verzekerde) in zoverre deze spaarsom gevormd is door premies gestort vóór 1-01-1992
  • belastbaar tegen 8%: in code 1222 of 2222 vermeldt u de spaarsom die is uitbetaald op de wettelijk toegestane vervaldatum (de normale datum van het pensioen of van het vervroegde pensioen, in de loop van één van de 5 daaraan voorafgaande jaren, op de leeftijd van 65 jaar, op de datum van de ingang van het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (vroegere benaming: brugpensioen)of bij het overlijden van de verzekerde) in zoverre de spaarsom is gevormd door premies gestort vanaf 1-01-1992

Vak V.B. Bedrijfsvoorheffing

Op de fiche vermeldt de uitbetalingsinstelling niet alleen het betaalde belastbare bedrag, maar ook het bedrag van de ingehouden bedrijfsvoorheffing. Vergeet dit bedrag zeker niet te vermelden bij code 1225/2225 of 1425/2425.
Er is een nieuwe code 1425 of 2425 voorzien. Daarin kan het bedrag van de vervroegde inningen van 1% van de taks op het langetermijnsparen in het kader van pensioensparen worden vermeld (die vervroegde inningen waren voor de eerste maal van toepassing in 2015). Ten belope van het werkelijk geinde bedrag wordt die inning beschouwd als een verrekenbare, maar niet terugbetaalbare bedrijfsvoorheffing.

Pensioensparen

U wilt sparen om uw toekomstige pensioen aan te dikken?

Bijkomende informatie over de aangifte:

  • van bank- en verzekeringsproducten kan u bekomen bij uw Belfius-bankier
  • van andere inkomsten of uitgaven bij de Federale Overheidsdienst Financiën die bereikbaar is via zijn Contact Center op het nummer 02 572 57 57
(*)

"Gezamenlijk belastbaar" betekent dat het bedrag bij de andere gezamenlijk belastbare inkomsten wordt gevoegd en dat het belast wordt tegen progressieve aanslagvoeten.


(**)

"Afzonderlijk belastbaar" betekent dat het bedrag niet gezamenlijk wordt belast, maar tegen een specifieke, bij wet vastgelegde afzonderlijke aanslagvoet (bijvoorbeeld: het tarief waaraan het kapitaal of de afkoopwaarde van een groepsverzekering wordt belast, is enerzijds afhankelijk van de financieringswijze - financiering met werkgeverstoelagen of met door de werkgever ingehouden persoonlijke bijdragen - en anderzijds het tijdstip waarop het kapitaal of de afkoopwaarde is betaald).


Contacteer ons

Belastingsimulator

versie 2016 beschikbaar

Voor een optimaal gebruik raden wij aan om Google Chrome in te stellen als standaardbrowser.