1. Home
  2. Sleutelmomenten
  3. Belastingen
  4. Belastingaangifte
  5. Gids
  6. Vak V

Vak V: pensioenen

Vak V van uw aangifte omvat de pensioenen.

Andere dan onder 2 en 3 bedoelde pensioenen

Vermeld hier alle belastbare pensioenen, renten en bepaalde kapitalen en afkoopwaarden. Vul de juiste rubrieken/codes in (op basis van de codes vermeld op de pensioenfiche 281.11 of de fiche vervangingsinkomsten 281.14), zodat de belastingvermindering juist kan worden berekend.

We overlopen een aantal aan te geven pensioenen.

Gezamenlijk belastbaar   (*)

  • A.1. a) en b) Wettelijke pensioenen verkregen vanaf de wettelijke pensioenleeftijd (code 228 van de pensioenfiche 281.11)
  • A.1. d) Overlevingspensioenen en overgangsuitkeringen (code 229 van de pensioenfiche 281.11) Deze rubriek is aangevuld met de omschrijving ‘overgangsuitkeringen’. Voor weduwen en weduwenaars jonger dan 45 jaar vangt de overgangsuitkering tijdelijk het financieel verlies op dat samenhangt met het overlijden van de partner. De overgangsuitkering wordt fiscaal behandeld zoals het overlevingspensioen.
  • A.1. f) Andere pensioenen, rentes (uitgezonderd omzettingsrentes) en als zodanig geldende kapitalen en afkoopwaarden enz. die gezamenlijk belastbaar zijn (code 211 van de pensioenfiche 281.11 of de fiche vervangingsinkomsten 281.14)

Afzonderlijk belastbare achterstallen   (**)

  • A.1.c) Achterstallen van pensioenen verkregen vanaf de wettelijke pensioenleeftijd (code 230 van de pensioenfiche 281.11)
  • A.1.e) Achterstallen van overlevingspensioenen (code 231 van de pensioenfiche 281.11)
  • A.1.h) Achterstallen van onder f bedoelde pensioenen, rentes enz. (code 212 van de pensioenfiche 281.11 of de fiche vervangingsinkomsten 281.14)

Voor de juiste vermelding in de aangifte verwijzen we naar de fiscale fiche die de schuldenaar van de inkomsten opmaakte.

Vak V.A.1.i. Kapitalen en afkoopwaarden die afzonderlijk belastbaar zijn

De afzonderlijke belasting (aan 10%, 16,5%, 18%, 20% en/of 33%) is in principe alleen van toepassing als dit in uw voordeel is.

Deze rubriek slaat o.m. op kapitalen en afkoopwaarden van aanvullende bedrijfspensioenen:

  • 2e pijler: groepsverzekering, pensioenfonds, individuele pensioentoezeggingen via externe verzekering en interne pensioenbeloften
  • 3e pijler: pensioensparen en individuele levensverzekeringen

De volgende tarieven zijn in principe van toepassing.

Aanvullende bedrijfspensioenen 2e pijler

  • De winstdeelname die samen met het kapitaal wordt uitgekeerd, is niet belastbaar.
  • Voor het gedeelte van het aanvullend pensioenkapitaal of de afkoopwaarde van een groepsverzekering, pensioenfonds of extern verzekerde individuele pensioentoezegging (afgekort IPT), gefinancierd met werkgeversbijdragen of bijdragen van de onderneming, is het volgende belastingtarief van toepassing in functie van de feitelijke omstandigheden bij de uitkering. Dit geldt alleen als er geen voorschot op prestaties werd verleend voor bepaalde 'onroerend goed'-verrichtingen aan de enige woning, of als geen gedeelte van het kapitaal werd gebruikt om een lening voor die woning te waarborgen of om een hypothecair krediet weder samen te stellen.

  •  Feitelijke omstandigheid bij uitkering (deel opgebouwd met werkgeversbijdragen) Tarief personenbelasting Code
    Op de leeftijd van 60 jaar (zonder wettelijk pensioen) 20% x245
    Op de leeftijd van 61 jaar (zonder wettelijk pensioen) 18% x253
    vanaf de leeftijd van 62 jaar (zonder wettelijk pensioen) of n.a.v. het overlijden van de persoon van wie hij rechtverkrijgende is 16,50% x214
    vervroegd wettelijk pensioen (vóór de leeftijd van 65 jaar) 16,50% x214
    ten vroegste n.a.v. het wettelijk pensioen op 65 jaar – maar niet effectief beroepsmatig actief gebleven 16,50% x214
    bij leven ten vroegste bij het bereiken van de wettelijke pensioenleeftijd (in principe 65 jaar) aan een begunstigde uitgekeerd die minstens tot aan die leeftijd effectief beroepsmatig actief is gebleven 10,00% x215
    bij overlijden uitgekeerd na het bereiken van de wettelijke pensioenleeftijd (in principe 65 jaar) en de overledene is tot die leeftijd effectief beroepsmatig actief gebleven 10,00% x215

  • Voor het gedeelte van het aanvullend pensioenkapitaal of de afkoopwaarde van een groepsverzekering, pensioenfonds of IPT, gefinancierd met eigen bijdragen, die door de werkgever of onderneming werden ingehouden – voor zover er geen 'onroerend goed'-verrichtingen waren zoals hoger vermeld.

     Feitelijke omstandighedentarief personenbelasting bij uitkering (deel opgebouwd met persoonlijke bijdragen ingehouden door de werkgever)Tarief personenbelastingCode
    A. Gefinancierd met eigen bijdragen ingehouden vóór 1 januari 1993  
     uitgekeerd vanaf de leeftijd van 60 jaar (zonder wettelijk pensioen)16,50%x214
     uitgekeerd vanaf naar aanleiding van het (vervroegde) wettelijk pensioen vóór de leeftijd van 60 jaar (vroeger uitkeren is in principe verboden)16,50%x214
    B. Gefinancierd met eigen bijdragen ingehouden vanaf 1 januari 1993 
     uitgekeerd vóór de leeftijd van  60 jaar – indien niet naar aanleiding van het  (vervroegde) wettelijk pensioen (=in principe verboden)33%x213
     uitgekeerd vanaf de leeftijd van 60 jaar (zonder wettelijk pensioen)10%x215
     uitgekeerd naar aanleiding van het (vervroegd) wettelijk pensioen  vóór de leeftijd van 60 jaar10 %x215

  • Gratis pensioenkapitalen (door de werkgever of onderneming uitgekeerd, zonder dat ze met voorafgaande stortingen zijn gevormd) (behoudens overgangsregelingen).

     Feitelijke omstandigheid bij uitkeringTarief personenbelastingCode
    Uitkering bij leven aan zelfstandige bedrijfsleiders ten vroegste naar aanleiding van zijn wettelijk pensioen vanaf de leeftijd van 60 jaar (zoland de normale datum van pensioen 65 jaar is)16,5%x214
    Uitkering n.a.v. het overlijden van een zelfstandige bedrijfsleider aan de persoon die zijn rechtverkrijgende is16,5%x214
    Uitkering aan andere begunstigde ten vroegste naar aanleiding van zijn wettelijk pensioen vanaf de leeftijd van 60 jaar33%x213
Aanvullende pensioenen 3e pijler (voorbeelden volgens de fiscale wetgeving voor niet-beleende verzekeringscontracten die bij leven werden uitgekeerd, op voorwaarde dat minstens 1 premie aanleiding gaf tot belastingvermindering):
  • kapitalen en afkoopwaarden van individuele levensverzekeringen die in 2016 zijn betaald of toegekend vóór u de leeftijd van 60 jaar hebt bereikt en vroeger dan (i) het normaal verstrijken van het contract, of (ii) 1 van de 5 jaren voorafgaand aan het normaal verstrijken van het contract – in de mate dat ze gevormd zijn door premies betaald vóór 1992: progressief belastbaar (code 1211/2211)
  • kapitalen en afkoopwaarden van individuele levensverzekeringen die in 2016 zijn betaald of toegekend vóór u de leeftijd van 60 jaar hebt bereikt en vroeger dan (i) het normaal verstrijken van het contract, of (ii) 1 van de 5 jaren voorafgaand aan het normaal verstrijken van het contract – in de mate dat ze gevormd zijn door premies betaald vanaf 1 januari 1992: aan 33% belastbaar (code 1213/2213)
  • kapitalen en afkoopwaarden van individuele levensverzekeringen die in 2016 zijn betaald of toegekend vóór u de leeftijd van 60 jaar hebt bereikt en ten vroegste (i) bij het normaal verstrijken van het contract, of (ii)1 van de 5 jaren voorafgaand aan het normaal verstrijken van het contract – in de mate dat ze gevormd zijn door premies betaald vóór 1993: aan 16,5% belastbaar (code 1214/2214)
  • kapitalen en afkoopwaarden van individuele levensverzekeringen die in 2016 zijn betaald of toegekend vóór u de leeftijd van 60 jaar hebt bereikt en ten vroegste (i) bij het normaal verstrijken van het contract, of (ii) 1 van de 5 jaren voorafgaand aan het normaal verstrijken van het contract – in de mate dat ze gevormd zijn door premies betaald vanaf 1 januari 1993: aan 10% belastbaar (code 1215/2215)

De in 2012 ingehouden anticipatieve taks van 6,5% op levensverzekeringen van vóór 1 januari 1993 zoals een ingehouden bedrijfsvoorheffing kan worden verrekend met de verschuldigde personenbelasting.


Voor de juiste rubrieken verwijzen we naar de fiscale fiche 281.11.

Vak V.A.1.j. Omzettingsrents van kapitalen en afkoopwaarden

Deze rubriek geldt voor:

  • kapitalen en afkoopwaarden toegekend door de wettelijke regeling inzake het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ)
  • pensioenkapitalen van RIZIV-polissen door pensioenfondsen gestort aan geneesheren, tandartsen, kinesisten en apothekers
  • kapitalen die gelden als volledige of gedeeltelijke schadeloosstelling voor een bestendige derving van beroepsinkomsten
  • kapitalen en afkoopwaarden van individuele levensverzekeringen voor zover ze dienen om een hypothecaire lening te waarborgen of weder samen te stellen

Deze kapitalen en afkoopwaarden worden via het systeem van de omzettingsrente belast, op voorwaarde dat ze zijn uitgekeerd:

  • op de normale vervaldatum van het contract
  • binnen de 5 jaar vóór die normale vervaldatum
  • bij het overlijden van de verzekerde (afhankelijk van de feitelijke omstandigheden kan het systeem van de fictieve rente voordelig zijn).

De begunstigde moet elk jaar een fictieve omzettingsrente van het ontvangen kapitaal aangeven. Die rente hangt af van zijn leeftijd op het moment van de uitbetaling van het kapitaal.

 Leeftijd verkrijger bij uitbetaling Gebruikt percentage voor de fictieve omzettingsrente Duurtijd van aangifte
  40 of minder 1% 13
  41-45 1,5% 13
  46-50 2% 13
  51-55 2,5% 13
  56-58 3% 13
  59-60 3,5% 13
  61-62 4% 13
  63-64 4,5% 13
  65+ 5% 10

De rente moet dus worden aangegeven gedurende:

  • 10 jaar als de begunstigde 65 jaar of ouder was op het ogenblik van de toewijzing van het kapitaal. Het omzettingspercentage bedraagt dan 5%.
  • 13 jaar in de andere gevallen. Dan bedraagt het omzettingspercentage tussen 1 en 4,5%.

Fiche

In principe krijgt u maar eenmaal een pensioenfiche 281.11 of een fiche vervangingsinkomsten 281.14 naar aanleiding van de uitkering van het kapitaal of de afkoopwaarde die u als omzettingsrente moet aangeven. Op basis van die fiche moet u de omzettingsrente 10 of 13 jaar lang aangeven in uw belastingaangifte.

Bedrijfsvoorheffing

Voor de in 2016 ontvangen kapitalen en afkoopwaarden moet u in de belastingaangifte naast code 1225/2225 ook de bedrijfsvoorheffing vermelden die op fiche 281.11 of de fiche vervangingsinkomsten 281.14 is vermeld naast code 225.

Hebt u het kapitaal of de afkoopwaarde vóór 2016 ontvangen, dan mag u niet de bedrijfsvoorheffing overnemen die bij code 225 staat van de fiscale fiche die u in een vorig inkomstenjaar ontving.

Vak V.A.3 Inkomsten uit pensioensparen

Vermeld hier de bedragen op de inkomstenfiche 281.15, als u dergelijke fiche kreeg in 2016. Deze fiche bevat de belastbare sommen die u ontving vóór uw 60e verjaardag en dit in het kader van een gedeeltelijke of volledige afkoop van uw pensioenspaarrekening of -verzekering waarvoor de stortingen recht gaven op een belastingvermindering.

Vermeld deze bedragen in de respectievelijke codes waar sprake is van belasting aan de volgende aanslagvoeten:

  • belastbaar tegen marginale aanslagvoet (gezamenlijk belastbaar): in code 1219 of 2219 vermeldt u de uitbetaalde spaarsom, maar waarbij niet voldaan is aan de voorwaarden voor een gunstige fiscale regeling en in de mate dat deze spaarsom gevormd is door premies gestort vóór 01-01-1992
  • belastbaar tegen 33%: in code 1220 of 2220 vermeldt u de spaarsom die is uitbetaald vóór de normale omstandigheden (zie volgende paragraaf) en die gevormd werd door premies gestort vanaf 01-01-1992
  • belastbaar tegen 16,5%: in code 1221 of 2221 vermeldt u de spaarsom die is uitbetaald op de wettelijk toegestane vervaldatum (de normale datum van het pensioen of van het vervroegde pensioen, in de loop van één van de 5 daaraan voorafgaande jaren, op de leeftijd van 65 jaar, op de datum van de ingang van het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (vroegere benaming: brugpensioen) of bij het overlijden van de verzekerde) in zoverre deze spaarsom gevormd is door premies gestort vóór 01-01-1992
  • belastbaar tegen 8%: in code 1222 of 2222 vermeldt u de spaarsom die is uitbetaald op de wettelijk toegestane vervaldatum (de normale datum van het pensioen of van het vervroegde pensioen, in de loop van één van de 5 daaraan voorafgaande jaren, op de leeftijd van 65 jaar, op de datum van de ingang van het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (vroegere benaming: brugpensioen) of bij het overlijden van de verzekerde) in zoverre de spaarsom is gevormd door premies gestort vanaf 01-01-1992

Vak V.B. Bedrijfsvoorheffing

Op de fiche vermeldt de uitbetalingsinstelling niet alleen het betaalde belastbare bedrag, maar ook het bedrag van de ingehouden bedrijfsvoorheffing. Vergeet dit bedrag zeker niet te vermelden bij code 1225/2225 of 1425/2425.
In de code 1425 of 2425 kan het bedrag van de vervroegde inningen van 1% van de taks op het langetermijnsparen in het kader van pensioensparen worden vermeld (die vervroegde inningen waren voor de eerste maal van toepassing in 2015). Deze code mag alleen ingevuld worden als u in 2016 een vervroegde afkoop deed van uw pensioenspaarcontract. De 1% wordt beschouwd als een verrekenbare, maar niet terugbetaalbare bedrijfsvoorheffing.

Pensioensparen

U wilt sparen om uw toekomstige pensioen aan te dikken?

Bijkomende informatie over de aangifte:

  • van bank- en verzekeringsproducten kan u bekomen bij uw Belfius-bankier
  • van andere inkomsten of uitgaven bij de Federale Overheidsdienst Financiën die bereikbaar is via zijn Contact Center op het nummer 02.572.57.57
(*)

"Gezamenlijk belastbaar" betekent dat het bedrag bij de andere gezamenlijk belastbare inkomsten wordt gevoegd en dat het belast wordt tegen progressieve aanslagvoeten.


(**)

"Afzonderlijk belastbaar" betekent dat het bedrag niet gezamenlijk wordt belast, maar tegen een specifieke, bij wet vastgelegde afzonderlijke aanslagvoet (bijvoorbeeld: het tarief waaraan het kapitaal of de afkoopwaarde van een groepsverzekering wordt belast, is enerzijds afhankelijk van de financieringswijze - financiering met werkgeverstoelagen of met door de werkgever ingehouden persoonlijke bijdragen - en anderzijds het tijdstip waarop het kapitaal of de afkoopwaarde is betaald).


Contacteer ons

Belastingsimulator

versie 2017 beschikbaar 

Start onze belastingsimulator

Voor een optimaal gebruik raden wij aan om Google Chrome in te stellen als standaardbrowser.