Offer

Duurzaam en verantwoord beleggen

Tegenwoordig willen steeds meer beleggers precies weten wat er met hun geld gebeurt.


Om de impact van hun beleggingen te kennen, zijn die particuliere, corporate of institutionele beleggers geïnteresseerd in de niet-financiële criteria bij de samenstelling van hun portefeuille, voornamelijk op het vlak van ecologische en sociale aangelegenheden, en goed bestuur. Kortom criteria inzake duurzaam beleggen of ‘ESG-criteria’.


Beleggers van vandaag willen met andere woorden dat hun portefeuille rekening houdt met hun persoonlijke overtuigingen rond duurzame ontwikkeling, hun bedrijfswaarden of hun visie op de samenleving.


De Europese Unie wil ook zorgen voor meer transparantie over beleggingen en keurde eind 2019 de verordening ‘Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR)’1 goed. Daarin vraagt ze de actoren die in de Europese Unie financiële diensten aanbieden, om aanvullende informatie over de duurzaamheid van beleggingsproducten te publiceren, zowel op het niveau van het product zelf als op het niveau van de entiteit die deze producten beheert, verdeelt of commercialiseert.

Beheer van duurzaamheidrisico’s binnen de entiteiten van de Belfius-groep

De voorbije jaren voerde de Belfius-groep geleidelijk bestuursorganen in die een beter beheer van de duurzaamheidsrisico’s mogelijk maken.


Het mandaat van de groep op het vlak van de spaartegoeden bestaat erin de middelen van onze klanten efficiënt te beheren op lange termijn. Ze op een verantwoorde manier beleggen is intrinsiek verbonden met de verwezenlijking van die opdracht en in lijn met de beslissingen die de raad van bestuur van de groep nam in de loop van 2020.


We vestigen de aandacht op 2 uitgesproken beslissingen op beleggingsvlak.

  • 10 concrete engagementen voor de periode 2020-2025, waaronder de ambitie om klanten op termijn enkel nog ‘duurzame’ beleggingsproducten aan te bieden.
  • De raad sprak zich in mei 2020 ook uit over een lijst van sectoren met controversiële activiteiten. Onder de naam TAP (‘Transition Acceleration Policy’) is dit transversaal beleid van toepassing op alle activiteiten van de groep en streeft het naar het uitsluiten van bepaalde activiteiten (bijvoorbeeld de productie van tabak of wapens) en het ondersteunen van overgangsinitiatieven (bijvoorbeeld in de energiesector). Dit beleid zal geleidelijk worden doorgevoerd in de portefeuilles. Alle producten en portefeuilles worden dan ook geanalyseerd op basis van dat beleid tegen 31 december 2022 door Candriam, onze bevoorrechte vermogensbeheerder of door BlackRock en JP Morgan AM, onze externe vermogensbeheerders.

Praktisch gezien ligt de interne organisatie bij een ESG-comité bestaande uit vertegenwoordigers van de bank, de verzekeringen of het vermogensbeheer, en de afdeling RISK. Dat comité stuurt de concrete implementatie aan van de beslissingen die de raad van bestuur neemt op het vlak van duurzaamheid.

1. Wat zijn de risico’s op het vlak van duurzaamheid?


Het risico inzake duurzaamheid verwijst naar elke gebeurtenis of omstandigheid op ecologisch, sociaal of governance-gebied die het rendement en/of de reputatie van de emittenten van de portefeuille zou kunnen beïnvloeden. Duurzaamheidsrisico's kunnen in 3 categorieën worden onderverdeeld.

  • Milieu: milieugebeurtenissen kunnen materiële risico's met zich meebrengen voor de bedrijven in de portefeuille. Deze gebeurtenissen kunnen bijvoorbeeld het gevolg zijn van klimaatverandering, verlies van biodiversiteit, veranderingen in de oceaanchemie enz.
  • Sociaal: heeft betrekking op risicofactoren in verband met menselijk kapitaal, de toeleveringsketen en de manier waarop bedrijven hun impact op de samenleving beheren. Kwesties in verband met gendergelijkheid, verloningsbeleid, gezondheid, veiligheid, risico's in verband met arbeidsomstandigheden in het algemeen, en schending van de mensenrechten en van het arbeidsrecht vallen onder de sociale dimensie.
  • Governance: deze aspecten houden verband met bestuursstructuren, zoals de onafhankelijkheid van de raad van bestuur, de beheersstructuren, de relaties met het personeel, de verloning en het respect voor de fiscale verplichtingen. Governance risico’s hebben als gemeenschappelijk punt dat ze vaak voortvloeien uit een gebrekkig toezicht van de onderneming of een gebrek aan stimulansen, waardoor een onderneming gedwongen wordt om bepaalde normen op het vlak van governance te respecteren.

Het duurzaamheidsrisico kan specifiek zijn voor de emittent, afhankelijk van zijn activiteiten en praktijken, maar kan ook te wijten zijn aan externe factoren. Als een onvoorziene gebeurtenis zich voordoet bij een bepaalde emittent, zoals een personeelsstaking of, meer algemeen, een milieuramp, kan dat een negatieve invloed hebben op de prestatie van de portefeuille. Door hun activiteiten en hun beleid aan te passen aan het duurzaamheidsrisico, worden emittenten minder blootgesteld.

2. Hoe integreert de Belfius-groep duurzaamheidsrisico’s?


Beslissingsproces voor beleggingen


Belfius wil een actieve rol spelen in de omslag naar een duurzame Belgische economie en samenleving. In dat verband ondertekende Belfius in 2020 verschillende richtinggevende principes op het vlak van duurzaamheid, zoals het Global Pact van de Verenigde Naties en de Principes van de Verenigde Naties voor verantwoord bankieren. De ambities van de bank vertalen zich in 10 engagementen van de bank, zoals koolstofneutraliteit, de creatie van themafondsen rond maatschappelijke uitdagingen (waarvan een deel van de beheerskosten wordt doorgestort aan een maatschappelijk goed doel) en de ontwikkeling van een aanbod met uitsluitend duurzame fondsen. Daarnaast werkt Belfius aan de invoering van een beleid van sectoriële beperkingen voor activiteitensectoren die als niet-duurzaam en controversieel worden beschouwd.


Beleggingsadvies


Door onze klanten te betrekken bij ons duurzaamheidsbeleid slaagt Belfius erin de zichzelf opgelegde doelstellingen te behalen en de duurzame omslag te versnellen. Daarom willen we onze klanten ertoe aanzetten duurzaam te beleggen en zullen we binnenkort duurzaamheidscriteria opnemen in ons beleggingsadvies. Door de aandacht te vestigen op de meer deugdzame beleggingsproducten op het vlak van milieu, maatschappij en governance, wil Belfius de motor zijn van een meer duurzame economie.

3. Hoe beheert Belfius Investment Partners duurzaamheidsrisico’s?


Om de risicoblootstelling te beheren, kunnen de volgende risicobeperkende maatregelen worden ingevoerd:

  • de uitsluiting van controversiële activiteiten of emittenten
  • de uitsluiting van emittenten op basis van duurzaamheidscriteria
  • het hanteren van duurzaamheidsrisico’s bij de selectie van emittenten of het gewicht ervan in de portefeuille
  • het engagement van en gezond beheer door de emittenten

Eventueel worden die beperkende maatregelen omschreven in het deel van de prospectus dat handelt over de beleggingspolitiek en/of in de informatiefiche van elk compartiment.

4. Hoe bepaalt Belfius Investment Partners de score voor het duurzaamheidsrisico van zijn fondsen?


Het duurzaamheidsrisico voor elk fonds wordt gemeten op een schaal van 1 tot 3, waarbij 1 het kleinste en 3 het grootste duurzaamheidsrisico vertegenwoordigt.


Duurzaamheidsrisico van niveau 1: fondsen met een duurzame beleggingsdoelstelling (fondsen die overeenstemmen met artikel 9).


Het gaat om fondsen die een positieve impact op lange termijn nastreven. Hun duurzame beleggingsdoelstelling kan te maken hebben met de klimaatverandering, met specifieke thema’s, met maatschappelijke aangelegenheden en/of met globale duurzame doelstellingen met daarin verschillende voorbeelden van duurzaamheidsimpact.


Om hun duurzame beleggingsdoelstelling te halen, worden specifieke doelstellingen bepaald op het niveau van de fondsen, in functie van de specifieke kenmerken van de strategie en de activaklasse, bijvoorbeeld:

  • doelstellingen op het vlak van koolstofuitstoot
  • doelstellingen inzake globale duurzaamheid die moeten worden behaald, specifieke duurzaamheidsindicatoren voor een land, die relevant zijn voor het universum van de betrokken soevereine emittenten
  • en/of andere soorten doelstellingen

Duurzaamheidsrisico van niveau 2: fondsen die, naast andere kenmerken, milieu- en/of maatschappelijke kenmerken promoten (fondsen die overeenstemmen met artikel 8).


Die fondsen integreren milieu, maatschappelijke en governance-aspecten (ESG) in hun beheer.


Bij wijze van voorbeeld kan rekening worden gehouden met onderstaande ESG-factoren bij de analyse, de selectie en de spreiding van de beleggingen:

  • de beoordeling van de relaties van ondernemingen met hun stakeholders (klanten, leveranciers, werknemers...)
  • de blootstelling of de impact van ondernemingen op de grote duurzaamheidsthema’s, zoals klimaatverandering, beheer van hulpbronnen, afvalbeheer, welzijn, gezondheid en levenskwaliteit, demografische evolutie...
  • de evaluatie van soevereine emittenten op het vlak van essentiële dimensies inzake duurzaamheid, zoals menselijk kapitaal, natuurlijk kapitaal...
  • enz.

Die analyse van ESG-factoren kan zich bijvoorbeeld vertalen in een ESG-schaal of evaluatierooster. Elke fondsenbeheerder kan zijn eigen ratingmethodologie bepalen; er bestaat geen eenvormige methodologie.


Duurzaamheidsrisico van niveau 3: fondsen die niet specifiek rekening houden met duurzaamheidscriteria (fondsen die overeenstemmen met artikel 6).


Het gaat om fondsen die geen duurzame beleggingsdoelstellingen hebben en die geen milieu- en/of maatschappelijke kenmerken promoten. Ze kunnen evenwel rekening houden met ESG-risico’s.

5. Globale benadering


Vandaag bestaat er nog geen algemene aanpak om duurzaam te beleggen of om duurzame beleggingsfondsen tot stand te brengen, ook al lopen er verschillende initiatieven. Net zoals het duurzaamheidsrisico specifiek is voor elke emittent (niet alleen wat haar activiteiten en praktijken aangaat, maar ook omwille van externe factoren), is het ook specifiek voor elke fondsenbeheerder en voor elk fonds. De potentieel erg verschillende benadering voor verschillende fondsen hangt af van meerdere factoren:

  • de specifieke focus op de activa van het fonds (zoals de eventuele sectororiëntatie, de regionale oriëntatie of het risicoprofiel)
  • de ruime waaier aan methodes waarover de fondsenbeheerders beschikken om de duurzaamheidsrisico’s te beperken met de mogelijkheid een andere marge te bestrijken in de verhouding tussen de financiële oriëntatie en de ESG-impact
  • het huidige gebrek aan eenvormigheid met betrekking tot de ESG-gegevens, wat zorgt voor een brede waaier aan interpretaties voor de fondsenbeheerders

Deze elementen liggen aan de basis van onze filosofie volgens dewelke de monitoring van de risico’s een evoluerend proces is, met een initiële benadering waarin de processen van de beheerder van de belegging worden getoetst aan het relevante karakter van de maatregelen genomen om de duurzaamheidsrisico’s fonds per fonds te beperken. Als dusdanig levert het risicobeheer geen gedetailleerde richtlijnen op over hoe het ESG-risico moet worden beperkt, maar wordt samen met de beheerders van de belegging nagegaan of er voldoende maatregelen zijn getroffen om het duurzaamheidsrisico te beperken. Het gaat om een evoluerend proces, waarbij in de toekomst een eenvormige benadering zal worden uitgewerkt op basis van KPI’s.

6. Methodes om de ESG-risico’s te beperken


De Investment Managers die de fondsen beheren voor Belfius Investment Partners kunnen gebruikmaken van een brede waaier aan technieken om het duurzaamheidsrisico te beperken. Bijvoorbeeld (onvolledige lijst):

  • Negatieve screening / uitsluiting
  • Positieve screening / beste in zijn categorie
  • Screening gebaseerd op normen
  • Integratie ESG
  • Belegging rond het duurzaamheidsthema
  • Maatschappelijke impactbelegging
  • Engagement van de onderneming en optreden van de aandeelhouders

7. Toezicht op het duurzaamheidsrisico


De methode voor de monitoring van het duurzaamheidsrisico verschilt voor de dakfondsen beheerd door Belfius Investment Partners en voor de fondsen waarvan het beheer wordt gedelegeerd aan andere vermogensbeheerders.


Om na te gaan of het duurzaamheidsrisico beperkt is voor een dakfonds van Belfius Investment Partners, wordt gecheckt of voldoende onderliggende fondsen voldoen aan de duurzaamheidscriteria die werden vastgelegd voor het dakfonds zelf. Dat maakt deel uit van zowel het selectieproces van de fondsen als van de dagelijkse monitoring van het dakfonds.


Voor de fondsen waarvan het beheer wordt gedelegeerd, worden de verschillende methodes voor het beperken van het duurzaamheidsrisico, gedocumenteerd, en is er een specifieke delegatiecontrole nodig om na te gaan of de externe partners ESG-methodes hanteren voor het beperken van het duurzaamheidsrisico. Daar kunnen een aantal controles aan worden toegevoegd om de coherentie tussen de beide na te gaan, maar dat blijft discretionair. Het belangrijkste gedeelte is de delegatiecontrole.