Kansen op stagflatie en hogere rente nemen toe.

Frank Maet
Senior Macro Economist @Belfius

De oorlog in het Midden-Oosten sleept nu al bijna drie maanden aan. Naast het enorme menselijk leed betekent dat ook dat de globale bevoorrading van energie- en andere grondstoffen reeds maandenlang ernstig verstoord wordt. Het oorlogsgeweld is verminderd terwijl Iran en de VS onderhandelen, maar de situatie blijft zeer gespannen. Iran houdt de Straat van Hormuz grotendeels gesloten en de Iraanse havens worden geblokkeerd door de V.S.

De impact van deze situatie wordt overal gevoeld door de consumenten en bedrijven. De gestegen prijzen voor aardolie- gas en veel andere grondstoffen duwden de afgelopen maanden de consumenteninflatie fors hoger. In de eurozone klom de inflatie in april naar 3 procent, in de V.S. naar 3,8 procent en in België zelfs boven 4 procent.

Hogere inflatie is één ding, in sommige landen, vooral in Azië, komt de bevoorrading van olie in het gedrang en ontstaan er tekorten. Vliegmaatschappijen schrappen vluchten, fabrieken rapporteren steeds meer vertragingen. De verstoringen beperken zich niet tot de aanvoer van fossiele brandstoffen. Andere essentiële grondstoffen o.a. voor het maken van kunstmest worden ook getroffen en gaan zorgen voor hogere voedselprijzen. Het lijkt waarschijnlijk dat er tekorten in meer producten zullen ontstaan.

Zelfs als de vredesonderhandelingen positief evolueren en de Straat van Hormuz op korte weer opengaat, zal de situatie niet meteen normaliseren. Waarom? Omdat havens en energie-infrastructuur beschadigd zijn en het tijd zal kosten om de scheepvaartroutes van mijnen te ontdoen. Het herstel van het vertrouwen om de zeestraat opnieuw volop te gebruiken, komt niet van vandaag op morgen.

De inflatie kan dus verder stijgen en riskeert om zich te verspreiden van energie naar voedsel en andere categorieën aan producten. In een dergelijk scenario ziet de ECB (Europese Centrale Bank) geen alternatief dan het verhogen van de beleidsrente. De energiecrisis en de toeleveringsproblemen zetten ongetwijfeld een domper op de Europese groeivooruitzichten maar voor de ECB primeert de inflatie. Die moet zo snel mogelijk naar beneden voordat hogere inflatieverwachtingen bij bedrijven en de gezinnen zich ‘verankeren’, om een term van de centrale bank te gebruiken.

De beleidsmakers in Frankfurt herinneren zich heel goed de periode 2022-2023 toen de ECB moest uitpakken met de meest agressieve monetaire verstrakking in haar bestaan. De depositorente werd in tien stappen verhoogd van -0,5 procent naar 4,0 procent om de torenhoge inflatie (die een piek van 10,6 procent bereikte) te bestrijden. Achteraf bleek dat de centrale bank (in 2022) eigenlijk te lang getalmd had met het optrekken van de beleidsrente. Recente commentaren van ECB president Christine Lagarde en andere leden van het rentecomité wijzen deze keer in de richting van een snellere, kordate reactie. Beter de korte pijn van de remedie om inflatie meteen de kop in te drukken, dan een langere periode van hoge prijzen en de problemen die daarmee gepaard gaan. Belfius Strategic Research verwacht daarom dat de ECB vóór het einde van 2026 de depositorente met 0,75 procent zal optrekken tot een niveau van 2,75 procent.

Bronnen

Reuters News

Ecb.europa.eu

Algemene bron: Belfius Strategic Research