1. Home
  2. Sleutelmomenten
  3. Successie
  4. Erfenis ontvangen
  5. Afwikkeling van nalatenschap
  6. Erfenis verdelen

De erfenis verdelen

Legs on water

De effectieve verdeling van de goederen is vaak een delicate kwestie. Die procedure gaat snel als u de enige erfgenaam bent of als alle erfgenamen het met elkaar kunnen vinden; maar ze kan ook meer dan een jaar aanslepen bij onenigheid. Zo nodig zal een rechter de knoop doorhakken.

Hoe wordt het vermogen verdeeld?

  • Als u de enige erfgenaam bent: u ontvangt vrij snel na het overlijden de goederen van de overledene.

  • Als er meerdere erfgenamen zijn: u wordt mede-eigenaars van alle goederen van de erfenis. Na minnelijke of gerechtelijke schikking wordt elke erfgenaam alleen eigenaar van de goederen die hem toekomen.

Minnelijke of gerechtelijke schikking?
  • Als u het met elkaar eens bent: er komt een minnelijke verdeling.
  • Als u het niet met elkaar eens bent: er komt een gerechtelijke verdeling. Eén van u kan de procedure opstarten voor de gerechtelijke verdeling, die wordt beheerd door een notaris die de rechtbank aanstelt. Het is de rechtbank die uiteindelijk beslist.
Goed om te weten
U bent niet verplicht om:
  • De goederen van de overledene te verdelen, u kunt onder elkaar een overeenkomst van onverdeeldheid tekenen en/of maar een deel van de goederen verdelen. Dergelijke overeenkomst kan ten hoogste voor een (hernieuwbare) termijn van 5 jaar gesloten worden.
  • In onverdeeldheid te blijven. Als u het niet met elkaar eens bent, kunt u de procedure voor gerechtelijke verdeling opstarten, tenzij u een nog geldende overeenkomst van onverdeeldheid gesloten had (zie hoger).

Hoe komt u in het bezit van de erfenis?

Zonder testament
  • Het bezit van de goederen van de erfenis komt van rechtswege toe aan de wettelijke erfgenamen.
Met testament
  • Het bezit van de goederen van de nalatenschap komt toe aan de reservataire erfgenamen, en zij moeten dan de legaten uitkeren.
  • Als er geen reservataire erfgenamen zijn, maar een algemeen legataris is aangesteld in een notarieel testament, dan kan hij rechtstreeks in het bezit komen van de nalatenschap.
  • Als er geen notarieel maar een eigenhandig testament is, kan de rechtbank van eerste aanleg de legatarissen toestemming geven om bezit te nemen van de goederen.

Hoelang duurt het om een erfenis te ontvangen?

De notaris kan een periode van enkele weken tot meer dan een jaar nodig hebben om de nalatenschap te regelen.

De verdeling van de tegoeden kan vertraging oplopen omdat:
  • de erfgenamen het niet eens worden
  • het testament wordt betwist
  • de rechtbank het testament of bepaalde delen ervan niet geldig acht.

Een verschillende berekening naargelang van het gewest waar de overledene woonde

De hoogte van de successierechten verschilt in België naargelang de verschillende gewesten. Het bevoegde gewest is het gewest waar de overledene de laatste vijf jaar van zijn leven het langst heeft gewoond.

In het Vlaamse Gewest

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

  • Voor de erfgenamen in rechte lijn, tussen echtgenoten en wettelijk samenwonenden, en ook tussen broers en zusters, worden de successierechten berekend op het nettoactief dat elk erft.
  • Voor de andere erfgenamen of de legatarissen worden de successierechten berekend op de totaliteit van wat deze erfgenamen erven.


In het Waalse Gewest
  • Voor alle erfgenamen worden de successierechten berekend op het nettoactief dat elk erft volgens de verwantschapsgraad.

Hoe kunt u hetgeen u geërfd hebt, doen aangroeien?

Wanneer u geld ontvangt uit een erfenis, neem dan enkele weken de tijd om de situatie te analyseren en na te denken over hoe u dit geschenk kunt gebruiken. Wat u ook beslist, denk eraan dat uw weldoener wilde dat u zijn erfenis zo goed mogelijk zou benutten voor uw toekomst en die van uw (eventuele) kinderen.

De relatiebeheerder of adviseur van Belfius Bank zal u helpen bij uw keuze van de beste formule om:
  • op korte termijn uw inkomsten te maximaliseren
  • uw geërfd vermogen volledig of gedeeltelijk op lange termijn te beleggen