Wereldeconomie klaar voor groei, na een donkere winter

28 december 2020


Véronique Goossens
Chief Economist @Belfius

Deel deze pagina:  

Vooruitzichten 2021


Ontdek al onze artikels en vooruitzichten voor 2021


VS België China VK Wereld

Eerst het goede nieuws. De jongste weken geven hoop met goed werkzame Covid-19 vaccins die in de loop van volgend jaar massaal worden uitgerold. De economie zal pas echt opnieuw opstarten eenmaal dat gebeurd is. In de Verenigde Staten zal de verkozen president Joe Biden weer aansluiting zoeken bij de rest van de wereld en dat geeft nieuwe perspectieven aan de wereldhandel en aan de exportmachine van de Europese Unie. Europa laat zien dat het openstaat voor verdere integratie met een baanbrekend herstelpakket, waarbij de lidstaten gezamenlijk nieuwe schuld aangaan om de Europese economie naar een hoger niveau te tillen. En op het laatste nippertje is er dan toch een brexit-handelsdeal. Hij is zeker nog niet allesomvattend en er zal dus nog jarenlang onderhandeld moeten worden over de handelsrelaties. Maar een harde scheiding is vermeden. Tot slot laten regeringen en centrale bankiers overal ter wereld zien dat ze bereid zijn om diep in de geldkoffers te duiken teneinde de Covid-19 pijn te verzachten. Afgelopen weekend nog keurde uittredend Amerikaans president Trump op het laatste nippertje een stimulus pakket goed van 900 miljard dollar.

Het glas is dus halfvol, hoewel dat op dit ogenblik nog in schril contrast staat met de impact van de pandemie, die zich voorlopig niet gewonnen geeft. We gaan dus nog een donkere winter door in vele delen van de wereld, evenals in verschillende sectoren. Maar niet iedereen verliest.

De Belgische economie groeit volgend jaar met 3,9 procent. Dat lijkt veel, maar na de zware economische krimp van 8 procent voor dit jaar is die groei bescheiden. Dat komt omdat de pandemie en de gevolgen van de tweede lockdown het herstel bemoeilijken. Kwetsbare bedrijven die reeds verzwakt waren door de eerste lockdown zullen de tweede lockdown mogelijk niet overleven. Hoewel de Belgische overheden proberen om de schade te beperken, zullen we toch te maken krijgen met faillissementen en ontslagen.

Zolang het vertrouwen niet helemaal terug is, stellen bedrijven investeringen uit en spaart de consument meer dan gewoonlijk. Strenge regels rond het aantal sociale contacten blijven in de eerste helft van 2021 nog een hele tijd van kracht. Dat is nefast voor de horeca, het toerisme en de kunst-, de cultuur en recreatiesector die zonder gerichte overheidshulp moeilijk overeind kunnen blijven. De dienstensector blijft dus zeer kwetsbaar.

Veel beter is het gesteld met de industrie, die een mooi jaar tegemoet gaat. Onze export profiteert van de Duitse heropleving, dankzij de groei in China en andere Aziatische landen die de pandemie intussen achter zich hebben gelaten. Anderzijds weten de Belgische exportbedrijven nu eindelijk hoe ze eraan toe zijn dankzij de handelsdeal met de Britten.

 

Ook de eurozone herstelt vanaf de zomer.

 

Herinner u deze zomer, toen de bedrijven hun deuren weer openden en de angst voor het virus wat leek te wijken. Het economisch herstel was indrukwekkend. Dit duidt op een veerkracht die ons wellicht opnieuw te wachten staat eens het hardnekkige virus stevig van zijn pluimen heeft verloren. Anderzijds hebben we ook vastgesteld dat de pandemie niet overal even hard toesloeg op het Europese continent en de lockdowns niet overal even streng waren. In de eurozone staat Duitsland er het beste voor. In de rampzalige maanden maart en april waren er minder infecties in vergelijking met andere landen. De lichtere lockdowns tijdens deze tweede golf zullen wellicht nog enkele maanden duren, maar de industrie krijgt intussen vleugels dankzij het Aziatisch herstel. Daar profiteert ook Italië van. Na de zware krimp in de eerste jaarhelft is het land bezig aan een opvallende comeback. Die is opnieuw onder druk gekomen door de tweede Covid-19 golf, maar de fabrieken blijven er open. Uiteraard heeft de terugval in het toerisme voor een zware kater gezorgd en die zal ook in 2021 niet verdreven zijn. Spanje en Frankrijk delen hier mee in de klappen.

Het duurt wellicht nog jaren voor de schade die Covid-19 aanrichtte, zal ingelopen zijn. Anderzijds geeft deze crisis een nieuw dynamisme aan overheidsinvesteringen, die hoogstnoodzakelijk zijn om de productiviteit op het Europese vasteland te verhogen. De focus ligt daarbij vooral op digitalisering en de groene economie.

En dan… eindelijk die brexit-deal. Het belangrijkste aspect daaraan is wellicht dat de verdere handelsgesprekken op een constructieve manier kunnen verlopen. Het huidige handelsakkoord is immers nog niet klaar. Hoe dan ook, eigenlijk is het onvoorstelbaar dat de nieuwe situatie aan de Britse grens – welke deal het ook was geworden – nauwelijks is voorbereid. Dat zorgt voor chaos, die nog verergerd werd door een nieuwe variant van Covid-19 in het Verenigd Koninkrijk. Britse en Europese bedrijven die met elkaar handeldrijven mogen een extra laag bureaucratie en vertragingen verwachten. Het VK en de EU blijven dus zeker niet gevrijwaard van economische averij door de brexit, hoewel de schade zonder twijfel het grootst is voor de Britten. De afgelopen jaren al bleek duidelijk dat (buitenlandse) bedrijven hun investeringen terugschroefden in het VK en ook de Britse export gaat zienderogen achteruit. Met een krimp van meer dan 10 procent zit het Verenigd Koninkrijk bij de zwaarst getroffen landen.

De grote verrassing van dit jaar is China. Het is het enige land in de G20 dat economische groei zal optekenen en ook volgend jaar zien we zijn economie met 8 procent groeien. Terwijl de westerse economieën momenteel nog volop naar adem happen door nieuwe golven van Covid-19 blijft de indrukwekkende industriële heropleving in China aan kracht winnen. In oktober produceerde de Chinese industrie al 6,9 procent boven het niveau ten opzichte van 2019, een groeitempo dat sterker is dan de gemiddelde groei van de vorige jaren. Aanvankelijk keken de Chinese consumenten de kat uit de boom, maar intussen vinden ze weer vlot de weg naar de winkels. Zo zitten de autoverkopen al boven het peil van 2019. In oktober lag de verkoop in de detailhandel 4,4 procent hoger dan een jaar eerder en de autoverkopen zitten al boven het peil van 2019.

De Amerikaanse president Joe Biden mag de wereld dan opnieuw omarmen, met China blijft de situatie gespannen. Hij zal zijn strijd voortzetten, maar hierbij bondgenoten zoeken zoals de Europese Unie.

Intussen bezorgt de derde Covid-19 golf een flinke winterprik aan de Amerikaanse economie. Het afgelopen weekend dreigden meer dan 10 miljoen Amerikanen zonder werkloosheidsvergoeding te vallen en ook het Amerikaanse overheidsapparaat dreigde op slot te gaan omdat Donald Trump een nieuw stimuluspakket op de helling zette. Maar intussen tekende hij dan toch. De overheidscheque van 2.300 miljard dollar, waarvan 900 miljard dollar rechtstreekse Covid-19 stimulus, moet binnenkort een stroomstoot geven aan de Amerikaanse economie.

In 2021 zal de Amerikaanse consument de hoofdrol opeisen in het economisch herstel. Dit jaar hebben de gezinnen een grote spaarreserve opgebouwd door de schok van het vertrouwen. Daarbovenop kwam de cheque van 1.200 dollar die alle Amerikanen in april van de overheid ontvingen. Daar komt nu wellicht nog een extra overheidscadeau van 2.000 euro bovenop. Vele huishoudens hebben dus een financiële reserve die ze kunnen uitgeven wanneer de economie echt opengaat, eens de pandemie dankzij een massaal vaccinatieprogramma onder controle is.

De wereld lijkt dus startklaar om een mooi 2021 tegemoet te gaan. De aandelenbeurzen anticiperen hier alvast op met een stevige eindejaarsrally…




Ontdek de Belfius Convictions

Deel deze pagina: