Gedragsfinanciering voor het volgen van de markten?

Waarom gedragsfinanciering gebruiken voor het volgen van de markten?

De wereldwijde beurzen kenden de afgelopen jaren een sterke stijging. De wereldwijde beursindex MSCI All Country World steeg in 2025 met 22,9% (in USD, total return). Dubbel zoveel dan het gemiddelde van de afgelopen 10 jaar. Sinds de oorlog in Iran daalde de index met 7%, al bij al een gematigde reactie.¹

De sterke beursprestatie wordt verklaard door:

• verbetering van economische en technologische vooruitzichten
• hernieuwd vertrouwen van beleggers
• de dominantie van grote Amerikaanse technologieaandelen en bedrijven met een sterke groei

Grafiek: Evolutie van een wereldwijde beursindex de afgelopen 5 jaar

In het verleden behaalde resultaten zijn geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten.

Bij een index van het type ‘Total Return’ worden de dividenden van de aandelen opnieuw belegd in de index (in tegenstelling tot een index van het type ‘Price’). Meer informatie over deze index vindt u op MSCI ACWI Index

Naast rationele elementen spelen ook psychologische factoren een rol als extra verklaring voor de ontwikkeling van de opwaartse trend. Laten we er een aantal bekijken :

• In stijgende markten kopen beleggers sneller. Ze hebben angst om de rally te missen.
• Beleggers kijken naar de toekomst door de bril van het recente verleden. Een stijging geeft vertrouwen en beleggers verwachten dat de toekomst zal lijken op wat er net gebeurd is.
• Beleggers zijn geneigd winsten over een langere periode te spreiden, zo beleven ze langer plezier aan het realiseren van winst. Dat helpt om de verkoopdruk tijdens stijgende periodes te verminderen. Gedragseconomen spreken over "hedonistische framing".

Hedonistische framing

Psychologen Daniel Kahneman, Amos Tversky en Richard Thaler hebben aangetoond dat beleggers hun verliezen liever bundelen en winsten spreiden om het plezier van beleggen te maximaliseren. ² Verliezen doen immers minder pijn als ze gegroepeerd zijn, terwijl winsten prettiger aanvoelen als ze gespreid in de tijd worden. Dit wordt geïllustreerd in de beroemde S-vormige grafiek hieronder, die hedonistisch framing verklaart.

Bron : Belfius, Investment Strategy

Volgens het DALBAR-onderzoek (Quantitative Analysis of Investor Behavior, 2023) ³ presteert de gemiddelde aandelenbelegger jaarlijks 4-6% slechter dan indexen over een periode van 20-30 jaar. Niet vanwege de markten zelf, maar simpelweg omdat ze vaak emotionele beslissingen maken op het foute moment.

Markten stijgen met de trap en dalen met de lift

Wanneer beleggers verliezen lijden, groeperen ze die vaak liever en verkopen ze alles in één keer. Dat kan een neerwaartse daling versterken. Omgekeerd, wanneer ze meerwaarden willen realiseren, nemen ze de tijd om hun winsten over een langere periode te spreiden. Het plezier van winstgevende beleggingen aan te houden is dan groter dan de angst om winst te verliezen.

En dat is precies wat we in begin april vorig jaar hebben waargenomen: een sterke daling gevolgd door een zeer uitgesproken V-vormig herstel. Door onbewuste psychologische vooroordelen – fear of missing out - kochten beleggers snel bij, terwijl een aantal verkopers de realisatie van kapitaalwinsten hebben gespreid.

Al deze vooroordelen spelen een rol bij de ontwikkeling van belangrijke tendensen zoals de beroemde "bull market ⁴" en dragen bij aan de versterking ervan.

Wat met 2026?

Ook in 2026 zullen de financiële markten sterk beïnvloed blijven door die onbewuste neigingen zoals overmatig optimisme, de angst voor een dalende markt, en vooral het emotioneel omgaan met onzekerheid .

Sinds de Israëlisch-Amerikaanse luchtaanvallen op Iran hebben beleggers een kortetermijnvisie aangenomen die wordt gekenmerkt door voorzichtigheid en het zoeken naar veilige havens (zoals de Amerikaanse dollar). Sectoraal profiteren de defensie- en energiesector. De transportsector (luchtvaartmaatschappijen, zeevervoer) wordt bijzonder gemeden. Regionaal verliezen de beurzen van landen die volledig afhankelijk zijn van invoer voor olie- en gas het meeste terrein. De geschiedenis leert ons dat correcties na geopolitieke gebeurtenissen mogelijk een interessant instapmoment kunnen zijn. Laat u als belegger dus niet alleen leiden door emoties, tracht kalm te blijven en vast te houden aan de uitgezette beleggersstrategie op lange termijn. Vandaag blijkt uit de technische analyse nog steeds dat de lange termijn "bull market" op koers blijft.

Conclusie

Het onderzoek op het gebied van behavioral finance maakt het mogelijk om op inhoudelijke wijze te verklaren wat we dagelijks op de grafieken waarnemen. Behavioral finance biedt een volledig theoretisch fundament voor de technische analyse van de markten. Daarom gebruiken de analisten van Belfius Investment Strategy het voortdurend als aanvulling op de fundamentele en macro-analyse in het kader van onze opvolging van de financiële markten.

¹ Prestatie van de MSCI AC World (in USD, totale return) tussen 28-02-2026 en 17-03-2026.

² Bron: Do Investors Integrate Losses and Segregate Gains? Mental Accounting and Investor Trading Decisions

³ Bron: Dalbar QAIB 2023: Investors are Still Their Own Worst Enemies

⁴ Bull market of stierenmarkt is een financiële term voor een beursklimaat waarin de koersen van aandelen gedurende een langere periode stijgen. 

Dit document, opgesteld en verspreid door Belfius Bank, weerspiegelt de visie van Belfius Bank op de financiële markten. Het bevat geen gepersonaliseerd beleggingsadvies of -aanbevelingen, noch onafhankelijk onderzoek op beleggingsgebied. De vermelde cijfers geven de situatie op een bepaald moment weer en kunnen veranderen.

Als u gepersonaliseerd beleggingsadvies wil, kan u daarvoor terecht bij uw financieel adviseur. Die bekijkt graag met u welke gevolgen deze visie mogelijk heeft voor uw persoonlijke beleggingsportefeuille.

Resultaten uit het verleden, gesimuleerde resultaten uit het verleden of prognoses van toekomstige resultaten van een financieel instrument, een financiële index of een beleggingsdienst vormen geen betrouwbare indicatoren voor toekomstige resultaten.

Brutoresultaten kunnen beïnvloed worden door provisies, vergoedingen en andere lasten. Prestaties uitgedrukt in een andere munt dan die van het land van verblijf van de belegger zijn onderhevig aan wisselkoersschommelingen, met een negatieve of positieve impact op de resultaten. Indien dit document verwijst naar een specifieke fiscale behandeling, dan is deze informatie afhankelijk van de individuele situatie van elke belegger en kan deze onderhevig zijn aan wijzigingen.

De vermelde ondernemingen dienen enkel ter illustratie en vormen geen aankoopaanbeveling.