Hervorming Vlaams verkooprecht

Als u een in België gelegen onroerend goed koopt, bent u verkooprecht verschuldigd. Hiervoor bepalen de gewesten o.a. de tarieven en de vrijstellingen. Om het verkooprecht te vereenvoudigen herwerkte men in het Vlaams Gewest enkele gunstmaatregelen. De hervorming is sinds 1 juni van kracht.


Basisregel


De basisregel blijft hetzelfde: wie een in het Vlaams Gewest gelegen onroerend goed koopt, betaalt in principe 10% verkooprecht op de verkoopwaarde van het onroerend goed. Maar hier bestaan uitzonderingen op: gunstmaatregelen om de aankoop van een onroerend goed aan te moedigen en om de handel in onroerend goed niet al te zeer te belemmeren. Bij de hervorming werden bepaalde gunstmaatregelen opgeheven (abattement, bij-abattement, renovatie-abattement, klein beschrijf) en vervangen. Andere gunstmaatregelen blijven bestaan, zoals de teruggave bij snelle wederverkoop en de meeneembaarheid (er geldt vanaf nu wel een indexering van het grensbedrag van 12.500 euro).


Verlaagd tarief van 7%


De opgeheven gunstmaatregelen werden vervangen door een eenvoudig verlaagd tarief van 7%. Om daarvan gebruik te kunnen maken, moet u voldoen aan een aantal voorwaarden:

  • de koper moet een natuurlijk persoon zijn en een woning in het Vlaams Gewest aankopen, bouwgronden komen niet in aanmerking
  • het moet een zuivere aankoop zijn, wat een ruil uitsluit
  • u moet de woning voor de geheelheid in volle eigendom aankopen. Deze voorwaarde wordt ook vervuld wanneer meerdere personen samen de volle eigendom van een woning verkrijgen
  • de koper moet zich binnen de 2 jaar vanaf de datum van de notariële aankoopakte inschrijven in het bevolkingsregister op het adres van de aangekochte woning

De koper mag niet al voor de geheelheid in volle eigendom eigenaar zijn van een andere woning of bouwgrond in België. Kopen meerdere personen tegelijk aan, dan mogen ze niet samen voor de geheelheid in volle eigendom eigenaar zijn van een andere woning of bouwgrond in België. Concreet: als X en Y samen eigenaar zijn van een woning en X samen met Z een nieuwe woning wil kopen, kunnen X en Z gebruikmaken van het verlaagde tarief.

Deze voorwaarde wordt beoordeeld op het moment van de notariële aankoopakte. Bent u op dat ogenblik nog eigenaar van een andere woning of bouwgrond, dan kan u toch meteen gebruikmaken van het verlaagd tarief als u in de aankoopakte de verbintenis aangaat om de bestaande woning of bouwgrond uiterlijk 1 jaar na de authentieke akte te verkopen. Komt u deze verbintenis niet na, dan bent u aanvullende rechten verschuldigd en geldt er een belastingverhoging van 20%. Als u geen risico wil lopen op aanvullende rechten en een belastingverhoging, kan u ervoor kiezen om in 1e instantie geen gebruik te maken van het verlaagd tarief, maar te wachten tot de bestaande woning of bouwgrond effectief verkocht is om dan de 3% die teveel werd betaald, terug te vragen.


Verlaagd tarief van 6%


U geniet een verlaagd tarief van 6% als u zich ertoe verbindt om de woning ingrijpend energetisch te renoveren binnen de 5 jaar na de aankoop. In het Energiebesluit van 19 november 2010 wordt dit beschreven als een renovatie "met als doel een specifiek binnenklimaat te realiseren en waarbij minstens de opwekkers volledig worden vervangen en minstens 75% van de bestaande en nieuwe scheidingsconstructies die het beschermd volume omhullen en die grenzen aan de buitenomgeving wordt geïsoleerd, voor zover het geen ontmanteling, gedeeltelijke herbouw of herbouw betreft". Of uw concrete renovatie aan deze technische definitie beantwoordt, moet men in de praktijk beoordelen, maar een eenvoudige vervanging van de ramen valt hier in principe niet onder.


Aanvullende rechtenvermindering


Daarnaast voorziet de wetgever een bijkomende rechtenvermindering bij de aankoop van een goedkope woning: een woning waarvan de waarde niet hoger is dan:

  • 220.000 euro in de kernsteden en in de Vlaamse Rand rond Brussel
  • 200.000 euro in de rest van het land

De rechtenvermindering houdt in dat op de eerste schijf van 80.000 euro geen verkooprecht wordt geheven. Dit wordt toegepast op het totaal van de op de aankoop berekende rechten en niet per koper, en bedraagt bijgevolg 5.600 euro (bij toepassing van het 7%-tarief) en 4.800 euro (bij toepassing van het 6%-tarief).


Besluit


De nieuwe regels zijn sinds 1 juni 2018 van toepassing. Alle onderhandse koopovereenkomsten (= compromis) die sindsdien werden gesloten, vallen onder de nieuwe regelgeving. Sloot u een koopovereenkomst vóór 1 juni 2018, dan is en blijft de oude regelgeving van toepassing. Sloot u een koopovereenkomst vóór 1 juni 2018 en kon u gebruikmaken van het klein beschrijf (één van de opgeheven gunstmaatregelen), dan moet u na de aankoop de 2 voorwaarden blijven vervullen om het klein beschrijf te kunnen behouden, nl. domicilie binnen de 3 jaar vestigen en gedurende 3 jaar in de aangekochte woning behouden. De opheffing van de gunstmaatregel verandert daar niets aan.

Te onthouden

Sinds 1 juni is het verkooprecht in Vlaanderen grondig hervormd:

  • basistarief: 10%
  • verlaagd tarief: 7%, met bepaalde voorwaarden (enige woning, eigen woning…)
  • gunsttarief: 6%, mits energetische renovatie
  • aanvullende rechtenvermindering voor goedkope woningen
  • opheffing klein/groot beschrijf en abattement; behoud van meeneembaarheid en teruggave bij wederverkoop

Isabelle Dom
Wealth Analysis & Planning bij Belfius Bank

Uw Private Banker

Uw Private Banker

{{name}}

{{name}}

{{role}}
  • {{officeName}}
  • {{officeAddress}}

Uw Belfius-kantoor